Otizm Spektrum Bozukluğunun Farklı Yüzleri, Ortak Paydaları
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), son yıllarda adını sıkça duyduğumuz, nörogelişimsel bir farklılık. Ancak "otizm" dediğimizde, aslında oldukça geniş bir yelpazeden bahsediyoruz. Her bireyde farklı belirtiler ve şiddet düzeyleri gösteren OSB, bu nedenle "spektrum" olarak adlandırılıyor. Gelin, bu spektrumun farklı köşelerine birlikte göz atalım:
1. Asperger Sendromu: Zekâ ve İlgi Alanlarının Dansı
Asperger sendromu, OSB'nin "yüksek işlevli" olarak tanımlanan bir türü. Bu bireyler, genellikle normal veya üstün zekâya sahiptirler. Ancak sosyal etkileşimde zorlanabilir, sınırlı ilgi alanlarına aşırı odaklanabilirler.
Örnek: Matematik dehası olan bir çocuk, karmaşık problemleri kolaylıkla çözebilirken, akranlarıyla basit bir sohbete katılmakta zorlanabilir.
2. Çocukluk Dezintegratif Bozukluğu: Gelişimin Ani Molası
Bu nadir görülen türde, çocuk normal gelişim gösterdikten sonra, özellikle sosyal, iletişim ve motor becerilerinde ani bir gerileme yaşar.
Örnek: Daha önce konuşan, oynayan bir çocuk, aniden konuşmayı bırakabilir, oyunlara ilgisini kaybedebilir.
3. Atipik Otizm: Belirsiz Sınırlar
Atipik otizm, tipik otizm belirtilerini tam olarak karşılamayan bireyleri kapsar. Belirtiler daha hafif olabilir veya farklı kombinasyonlarda görülebilir.
Örnek: Sosyal etkileşimde zorlanan, ancak tekrarlayıcı davranışları olmayan bir çocuk.
4. Rett Sendromu: Genetik Bir Farklılık
Genellikle kız çocuklarında görülen bu genetik bozukluk, el becerilerinde kayıp, yürüme zorluğu ve zihinsel engellilik gibi belirtilerle seyreder.
Örnek: Normal gelişim gösteren bir kız çocuğunda, 1-2 yaş civarında el hareketlerinin azalması ve iletişim becerilerinin gerilemesi.
5. Klasik Otizm: Spektrumun Merkezinde
Klasik otizm, OSB'nin en bilinen ve en yaygın türüdür. Genellikle erken çocukluk döneminde belirginleşen bu türde, sosyal etkileşim, iletişim ve davranışlarda belirgin zorluklar görülür.
Örnek: Göz teması kurmayan, ismine tepki vermeyen, tekrarlayıcı hareketler yapan bir çocuk.
Unutulmamalıdır ki:
* Otizm bir "hastalık" değil, bir "farklılıktır".
* Her otizmli birey, kendine özgü yeteneklere ve ihtiyaçlara sahiptir.
* Erken tanı ve uygun destekle, otizmli bireylerin yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilir.
Otizm hakkında daha fazla bilgi edinmek ve destek almak için, uzmanlara danışmaktan çekinmeyin.